Tam Kapsamlı Periyodik Sistem
118 Element, Lantanitler ve Aktinitler
Ekran genişliğini tam kullanan eksiksiz periyodik sistem. Filtrelemek için butonları kullanabilirsiniz.
Fiziksel ve Kimyasal Değişimleri Gözlemle
Gerçekçi Gözlem Alanı
Aşağıdaki butonlara tıklayarak maddenin nasıl değiştiğini inceleyin.
Kimyasal Tepkimeler ve Kütlenin Korunumu
Su (H₂O) Oluşumu
Tepkime başladığında sol taraftaki girenler (H₂ ve O₂) ekranda kalmaya devam edecektir. Ürünlerin yeni hali sağda gösterilir.
Kütlenin Korunumu
Tepkime gerçekleştiğinde terazinin dengesi değişmez, sol taraf kaybolmadan kütle dengesi gösterilir.
Asitler ve Bazlar
Asitlerin Özellikleri 🍋
- Tatları ekşidir. (Limon, çilek, sirke vb.)
- Suda çözündüklerinde Hidrojen (H⁺) iyonu oluştururlar.
- Mavi turnusol kâğıdının rengini kırmızıya dönüştürürler.
- Metallerle (Demir, Çinko vb.) tepkimeye girerek Hidrojen gazı (H₂) çıkarırlar.
- Cilde temas ettiğinde tahriş ederler.
- Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
H₂SO₄ suda → 2H⁺ + SO₄⁻²
Bazların Özellikleri 🧼
- Tatları acıdır. (Sabun, bitter çikolata vb.)
- Suda çözündüklerinde Hidroksit (OH⁻) iyonu oluştururlar.
- Kırmızı turnusol kâğıdını maviye dönüştürürler.
- Ele kayganlık hissi verirler.
- Cam ve porselen yüzeyleri matlaştırırlar.
- Sulu çözeltileri elektrik akımını iletir.
Al(OH)₃ suda → Al⁺³ + 3OH⁻
Günlük Hayatta Asit ve Bazlar 🧪
Hidroklorik Asit. Temizlikte kullanılır.
Nitrik Asit. Patlayıcı ve gübrede kullanılır.
Sülfürik Asit. Boya sanayisi ve gübrede.
Sodyum Hidroksit. Sabun ve deterjan yapımı.
Temizlik maddesi ve çamaşır suyu yapımında.
Kalsiyum Hidroksit. Kireç ve çimento yapımı.
pH Cetveli
Bir maddenin asitlik veya bazlık derecesini pH ölçeğinden yararlanarak buluruz.
🧪 Sanal Ayıraç Laboratuvarı
Test maddelerini beherglasa dökün, ardından Lahana Suyu veya Turnusol Kağıdı ile asit/baz testi yapın!
Test Maddeleri
Beherglas Boş
Ayıraçlar (İndikatör)
Turnusolu sıvıya bırakın!
Asit ve Bazların Maddeler Üzerindeki Etkisi
Asitlerin Etkileri (Metal ve Mermer)
Asitler metalleri ve mermerleri aşındırır. Örneğin limon suyunu mermer mutfak tezgahında unutursanız mermer aşınır ve iz bırakır. Ayrıca asitli yiyecekler dişlerimizi çürütebilir; bu yüzden bazik özellikteki diş macunlarıyla dişlerimizi fırçalayarak bu asidi nötrleştiririz.
Bazların Etkileri (Cam ve Porselen)
Bazlar cam ve porselen eşyaları zamanla matlaştırır. Bulaşık makinesinde yıkanan bardakların zamanla çizilmesinin ve parlaklığını yitirmesinin sebebi, deterjanların bazik yapıda olmasıdır.
Kazalarda Ne Yapılmalı?
Eğer günlük yaşamda kuvvetli bir asit veya baz etrafa dökülürse, o bölge bol su ile yıkanmalıdır. Su, asidi veya bazı seyrelterek tahriş edici etkisini azaltır.
Aşındırıcı ve Tahriş Edici
Lavabo açıcı, tuz ruhu, amonyak gibi temizlik maddelerindeki kimyasallar solunum yollarını ve cildi tahriş edebilir. Kullanırken eldiven takılmalı ve ortam havalandırılmalıdır.
Tuz ruhu (Asit) ile Çamaşır suyunu (Baz) ASLA karıştırmayın! Karıştırıldığında ortaya çıkan klor gazı solunduğunda çok tehlikeli sonuçlar doğurabilir.
Asit Yağmurları Nasıl Oluşur?
Asit Yağmurlarının Kaynağı
Fosil yakıtların (kömür, petrol vb.) fabrikalarda, termik santrallerde ve araç motorlarında yakılması sonucu atmosfere zehirli gazlar salınır.
Bu gazlar bulutlardaki su buharı ile birleşerek asitlere dönüşür ve yeryüzüne asit yağmuru olarak düşer.
Temel Asit Yağmuru Tepkimeleri
- 1. SO₂ (Kükürtdioksit) + H₂O → H₂SO₄ (Sülfürik Asit)
- 2. NO₂ (Azotdioksit) + H₂O → HNO₃ (Nitrik Asit)
- 3. CO₂ (Karbondioksit) + H₂O → H₂CO₃ (Karbonik Asit)
Nasıl Önlem Alınabilir?
Sanayi tesislerinin ve fabrikaların bacalarına filtre takılması, zehirli gazların atmosfere karışmasını büyük ölçüde engeller.
- Fosil yakıtlar yerine güneş ve rüzgar gibi yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalıdır.
- Orman tahribatı önlenmeli ve yeşil alanlar artırılmalıdır.
- Bireysel araçlar yerine toplu taşıma araçları tercih edilerek egzoz gazı salınımı azaltılmalıdır.